erdem çorapçıoğlu

Son zamanlarda eÄŸitimde kontenjanların artırılacağına iliÅŸkin haberler yeralıyor. Bu yazıda eÄŸitimde kontenjanların artırılması yaklaşımını farklı bir bakış açısıyla deÄŸerlendirmeye çalışacağım …

Anaokulundan başlayarak doktora sürecinin sonuna kadar gidebilen bir eğitim sistemimiz bulunuyor. Tabii ki eğitimin sonu yoktur ve zorunlu eğitimin sonrasındaki ilerleme tercihe bağlıdır ancak bugün eğitim sistemine nasıl bakıyoruz ? Hangi yollara ne için sapıyoruz ? Tercihlerimiz ve/veya imkanlarımız doğrultusunda tırmandığımız eğitim basamakları sonunda bizi ne bekliyor ? Aldığımız eğitim ne kadar yeterli ?

Yukarıda listelediğim sorulara yenileri eklenebilir ve bu sorular çok çeşitli kaynaklara dayanılarak net cevaplar ile karşılanabilir. Ancak ben bu konuya biraz daha amatör bir açıyla bakmak istiyorum.

Eğitimde kontenjanlar artırılmalı mı ?

Çok basit bir soru bu ? BasitliÄŸinden ya da aslında basit olarak görülebileceÄŸinden dolayı çok kısaca “evet” olarak cevaplandırılan bir soru bu …

Bence,

• Sadece üniversite mezunu sayısını artırmak amacıyla üniversite açılmamalı,
• Ãœlkemizde çalışma sahası olmayan ve olmayacak konulara yatırım yapılmamalı,
• EÄŸitim ve ilerleme dışında beklentiler ile eÄŸitime yatırım yapılmamalı,
• EÄŸitim hizmeti verecek yeterli kadro yok iken kontenjanlar artırılmamalı,
• “Biz yapalım nasılsa ihtiyaç olur” mantığı ile kontenjanlar artırılmamalı,
• EÄŸitimini tamamlayan bir kiÅŸi ancak ve ancak herhangi bir baÅŸka kiÅŸinin çalışabileceÄŸi pozisyona yerleÅŸebiliyorsa kontenjanlar artırılmamalı,
• ve niceleri …

EÄŸer en uç eÄŸitim yollarından geçmiÅŸ bir kiÅŸi ile temel eÄŸitimden seviyesindeki bir kiÅŸi aynı iÅŸin başına geçiyorsa burada bir problem var demektir. En basit ve güncel örnek, bankacılık sektörü. Bugün banka giÅŸelerinde çalışanların profiline baktığınızda her alandan gelen bir kiÅŸi görebilirsiniz. Belki tıp doktoru olup banka giÅŸesine oturan yoktur … Åžimdi bu bir baÅŸarı mı ? Buna bakıldığında yatırım yapılması gereken veya artırılması gereken nedir ? Bunu sormak lazım iÅŸte … Bence!

Peki, bir baÅŸka bakış açısı daha … Günümüzde üniversite mezunu olmak bir ÅŸart veya olmazsa olmaz gibi deÄŸerlendiriliyor. Uzmanlar, ara  elemanlar ve nitelikli/özelleÅŸmiÅŸ çalışanlar nasıl yetiÅŸecek ? Ãœnversiteler bu ara kadrolara, aslında ara olarak gözüken ama kilit olan bu kadrolara, yönelik eÄŸitim mi veriyor ? Hayır! Ara kadroların olmadığı bir organizasyonun baÅŸarılı olması, üretebilmesi mümkün müdür ?

Eğer kişiler mezun olduğu/bitirdiği alanda değilde başka alanlarda çalışmak istiyorsa o eğitim sisteminde bir problem var demektir! Ülkemizde kaç kişi kafe açmak istiyor ?

Eğer kişiler sadece o dönemin popüler mesleklerine yöneliyorsa veya en kötü ama gerçek örnek olarak televizyon dizilerinden yer alan mesleklere heves ediyorsa o eğitim sisteminde bir problem var demektir. En tanıdık örnek veterinerlik olacak sanırım!

EÄŸer kiÅŸiler eÄŸitimlerini bitirdikten sonra iÅŸsizlik sıkıntısı çekiyor ise orada çok temel bir sorun var demektir. Günümüzde her sene çok sayıda mezun veriyoruz ve bu mezunlar iÅŸsiz ordusu olarak ifade edilmeye baÅŸlanmış maÄŸdurlar listesine daha diplomayı almadan kayıt yaptırıyorlar …

EÄŸer kiÅŸiler eÄŸitimlerini tamamladıktan sonra yurtdışına gitmeyi bir ve tek çözüm olarak görüyor, yurt dışından kaldıkları sürede yapacaklarını bir ÅŸekilde geleceklerini garanti edeceÄŸini düşünüyorsa yine bir problem var demektir. Yurt dışına çıktı geldi diye insanlara artı bir deÄŸer veriliyorsa burada bir problem var demektir! Çok baÅŸarılı çalışmalar yapanlar ve kendini özelleÅŸtirelenler bu yorum dışında tutulmalıdır …

Eğer kişiler tamamladıkları eğitimi hayata geçiremeyeceklerini veya ilgili işi yapamayacaklarını anladıklarından akademisyenliğe yöneliyorsa orada bir problem var demektir.

Eğer kişiler mesleklerini alabilecekleri veya aldıkları puanlara göre seçiyorsa orada bir problem var demektir.

Farklı bakış açıları olabilir … Mesela “biz eÄŸitelim gerisini çocuklara bırakalım” gibi … Ancak bence baÅŸarılı bir eÄŸitim sistemi, kiÅŸiye verilen eÄŸitimin uygulama alanları ve uygulanabilir olduÄŸu durumda kendini gösterir …

Kişisel düşüncem, herkese ulaşmak ve verilebilen en kaliteli eğitimin de ötesinde bir eğitim vermektir. Herkese ilgi duyduğu ve başarılı olabileceği alanda eğitim vermektir. Herkese güncel ve gelecek problemlere ışık tutacak kapasitede eğitim vermektir. Herkese mutlu ve huzurlu olabileceği olan bir işte olması için gerekli eğitimi vermektir. Herkese en azından eğitimsizlikten kaynaklanan problemlerin önüne geçebilecek düzeyde eğitim vermektir.

Ancak gerçekçi olmak gerekirse, içinde bulunduğumuz durumda kontenjanların artırılmasından önce mevcut durumdaki problemler analiz edilmeli ve bunlara çözümler bulunmalıdır. Aksi takdirde işsizler ve mutsuzlar ordusu giderek büyüyecektir. Parlak kişiler yurt dışında çalışmak üzere ülkemizden ayrılacaktır ki bu da eğitim sistemindeki en büyük başarısızlıktır.

Yeni alanlar açılabilir, bazı alanlara yatırımlar yapılabilir. Bunlar çeÅŸitli gerekçeler ile açıklanır ve desteklenir. Mesela günümüzde nanoteknolojiye doÄŸru yönelme sözkonusudur. Bu alandaki çalışmalar ülkemizi ve ilgili ÅŸirketleri çok iyi konumlara getirebilir. Benzeri ÅŸekilde bilgi teknolojileri ve genel anlamda teknoloji de ilerlemektedir. Ancak bunlar yapılırken örnek olarak bir bilgisayar mühendisinin standart bir maaÅŸ ile programalama kölesi olarak çalıştırılacağı senaryolar hayal edilmemelidir …

Atılacak her adım, yapılacak her deÄŸiÅŸiklik ülkemizin ve gençlerimizin geleceÄŸi için çok iyi hesaplanmalıdır … Bu hesaplar günümüz gerçeklerine ve geleceÄŸe göre planlanmalıdır … SaÄŸlam dayanak noktaları olmayan her deÄŸiÅŸiklik bir yerden sonra problemlerin ortaya çıkmasına veya büyümesine yol açacaktır …

Bence!